Logo Kancelarii Podatkowo - Księgowej Taxologika

EN

Niesporządzenie sprawozdania finansowego a odpowiedzialność karna zarządu.

Na wielu forach internetowych i grupach Facebook-owych pojawiają się pytania: co grozi zarządowi za niesporządzenie sprawozdania finansowego? Czy tylko grzywna nałożona przez sąd gospodarczy? Prokurator, a może spotkanie z urzędem skarbowym?

W tym artykule postaram się odpowiedzieć na powyższe wątpliwości oraz omówić odpowiedzialność karną członków zarządów spółek za dopuszczenie do niesporządzenia sprawozdań finansowych firmy. 

 

  • Członkowie zarządów firm odpowiadają karnie za dopuszczenie do niesporządzenia sprawozdań finansowych firm, którymi kierują

  • Postępowanie karne w takiej sprawie prowadzi urząd skarbowy, Policja lub prokurator

  • Za niedopełnienie obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego grozi grzywna lub kara pozbawienia wolności

 

Wielu z Was przeciera pewnie oczy ze zdziwienia - jak to? Prokurator? Do tej pory kończyło się grzywną nałożoną przez KRS.

No właśnie. Zacznę od podstawowych kwestii. Czyli obowiązków nałożonych ustawą o rachunkowości na członków zarządów spółek prawa handlowego i innych osób, odpowiedzialnych za zapewnienie sporządzenia sprawozdania finansowego jednostki zobowiązanej do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Zgodnie z art. 52 ustawy o rachunkowości dopilnowanie tego obowiązku ciąży na kierowniku jednostki. Kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawia je właściwym organom, zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy. Takim kierownikiem jednostki np. w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jest zarząd. Nie tylko prezes zarządu, a cały zarząd. Nawet jeżeli zarząd na podstawie art. 11 ust. o rachunkowości powierzy prowadzenie ksiąg rachunkowych np. księgowej czy wyspecjalizowanej kancelarii podatkowej nie zwalnia to kierownika jednostki z obowiązku przypilnowania sporządzenia sprawozdania finansowego, a następnie złożenia tegoż sprawozdania do właściwego wydziału KRS sądu gospodarczego do ogłoszenia. 

Postępowanie przymuszające KRS

Co się stanie, jeżeli z różnych przyczyn takie sprawozdanie nie zostanie sporządzone i obecnie w wersji elektronicznej nie trafi do KRS?  W pierwszej kolejności sąd gospodarczy wezwie jednostkę do złożenia sprawozdania w terminie 7 dni od doręczenia podmiotowi wezwania. Z doświadczenia wiem, że złożenie sprawozdania w wyznaczonym terminie powinno zakończyć sprawę. W przeciwnym razie z pewnością zostanie nałożona na osoby zobowiązane do złożenia sprawozdania kara grzywny. Sankcja grzywny może być powtarzana, co może być dotkliwe i uszczuplić portfel osoby o nawet kilka tysięcy złotych.

Zawiadomienie o przestępstwie

Jeżeli z różnych przyczyn po nałożeniu grzywny sąd nie otrzyma sprawozdania to możemy mieć pewność, że prędzej czy później zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa trafi do właściwej prokuratury. Po tzw. aferze Amber Gold niemal automatycznie lista podmiotów, które nie złożyły sprawozdań do KRS, pomimo wdrożenia postępowania przymuszającego, ląduje w odpowiednim organie postępowania przygotowawczego.

Prokurator albo prowadzi postępowanie samodzielnie (w zależności od obłożenia pracą) albo zleca prowadzenie dochodzenia Policji albo naczelnikowi urzędu skarbowego bądź naczelnikowi urzędu celno-skarbowego. Może to zrobić na podstawie Rozporządzenia  Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie organów uprawnionych obok Policji do prowadzenia dochodzeń oraz organów uprawnionych do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem pierwszej instancji w sprawach, w których prowadzono dochodzenie, jak również zakresu spraw zleconych tym organom (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 522). Może również samemu prowadząc postępowanie zlecić wykonanie niektórych czynności tym organom. W pierwszej kolejności organy te sprawdzają czy podmiot prowadzi faktycznie działalność gospodarczą  i czy sprawozdanie finansowe za dany rok zostało  sporządzone, a także ustalają przyczyny niezłożenia dokumentów do KRS. Następnie dążą do ustalenia osób odpowiedzialnych. W spółkach będą to oczywiście...zarządy tych firm. 

Grzywna...

Zgodnie z art. 77 pkt. 2 ustawy o rachunkowości, kto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do niesporządzenia sprawozdania finansowego podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie. Brzmi poważnie...

Zarzuty, przesłuchania i proces karny to niestety nieprzyjemne doświadczenia. A można ich uniknąć zapobiegając takim sytuacjom wdrażając w firmie odpowiednie procedury nadzoru czy w przypadku problemów z samym sprawozdaniem skorzystanie z usług profesjonalnej kancelarii podatkowej. W prawidłowo działających firmach trudno wyobrazić sobie taką sytuację, aby zarząd po pierwsze nie zlecił sporządzenia sprawozdania finansowego, a po drugie następnie nie złożył sprawozdania do KRS do ogłoszenia. Jednak wierzcie mi, że dochodzeniowcy skarbówki mają z tego typu postępowaniami pełne ręce roboty- co oznacza, że tych postępowań jest sporo.  Dla prokuratora może nie być wystarczającym wytłumaczeniem konflikt między udziałowcami firmy, brak pieniędzy na zlecenie badania sprawozdania przez biegłego rewidenta, nieprowadzenie faktyczne działalności gospodarczej pomimo braku formalnego zawieszenia jej działalności, tłumaczenie, że księgowa nawaliła czy też brak pieniędzy na rozpoczęcie procesu likwidacji spółki.

Z orzecznictwa sądowego

  • "Pomimo braku wpisu oskarżonego do KRS jako członka zarządu, ważna uchwała powołująca go do takiej funkcji wywołuje skutki prawne co do sposobu reprezentacji spółki, a co za tym idzie, jest możliwe również przypisanie mu sprawstwa i winy w zakresie czynów z art. 77 pkt 1 i 2 ustawy z 1994 r. o rachunkowości" (publikacja: LEX nr 1387664) Wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 września 2013 r.,  IV Ka 309/13

  • " Podmiotem przestępstwa z art. 77 pkt 4 ustawy o rachunkowości może być tylko kierownik jednostki, który jest osobą  uprawnioną  i  zobowiązaną  do  składania  rocznego sprawozdania finansowego  przez którego to kierownika jednostki należy rozumieć członka  zarządu  lub  innego  organu  zarządzającego,  a  jeżeli  organ  jest wieloosobowy -członków  tego  organu,  z  wyłączeniem  pełnomocników ustanowionych przez jednostkę (...)–art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości". Wyrok Sądu Najwyższego z 16 października 2014r. Sygn. akt II KK 279/14.  

Zachęcam zatem każdego zarządzającego podmiotem, w którym istnieją obowiązki wynikające z ustawy o rachunkowości do rozważań w tym zakresie i wdrożenie odpowiednich procedur zarządczych pozwalających na uniknięcie tego problemu. Wszakże organy ścigania nie próżnują.

Paweł Wojnowski, doradca podatkowy, Prezes zarządu Kancelarii Podatkowo - Księgowej Taxologika z siedzibą w Szczecinie.

22 sierpnia 2018

Znajdź nas w mediach  społecznościowych:

Copyrights   ©  2018-2020  Taxologika sp. z o.o. 

 

Taxologika  sp. z o.o. 

Spółka doradztwa podatkowego

ul. Teofila Firlika 19 lok. 112       

71-637 Szczecin

Godziny otwarcia :  pon - pt : 8:30 - 16:30 

NIP:   955-247-16-47         

REGON: 380647394

 

 

 

XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie

KRS:  0000739756

Kapitał zakładowy:   20 000 zł -  w pełni opłacony

ING Bank Śląski S.A.:   

PL 82 1050 1559 1000 0090 8040 0121

e-mail: biuro@taxologika.pl

tel. 503 05 04 05, tel. 502 209 208